تأثیر روش‌های تلفیقی تغذیه بر عملکرد و شاخص بهره‌وری اقتصادی گندم آبی در جنوب کرمان در شرایط مزرعه

نوع مقاله : ترویجی

نویسندگان

1 استادیار پژوهشی بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، جیرفت، ایران.

2 استادیار پژوهشی موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

3 کارشناس بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، جیرفت، ایران.

چکیده

به‌منظور ارزیابی روش‌های مختلف کوددهی بر عملکرد کمی و بهره‌وری اقتصادی گندم (Triticum aestivum L., cv. Chamran 2) ، مطالعه‌ای تحقیقاتی-ترویجی طی سال زراعی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ در جنوب کرمان اجرا شد. در این پایلوت سه تیمار در قطعات ۱۰۰۰ مترمربعی مقایسه شدند: ۱) شاهد (روش مرسوم کشاورزان)، ۲) کود شیمیایی مبتنی بر آزمون خاک (شامل اوره، سوپرفسفات و سولفات پتاسیم) و ۳) تغذیه بهینه تلفیقی (کود شیمیایی، کود دامی، کود زیستی و محرک‌های رشد). تجزیه‌وتحلیل‌های آماری بر اساس پنج نمونه‌برداری تصادفی از هر قطعه به‌عنوان تکرار و در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام شد. در پایان فصل رشد، عملکرد نهایی دانه و همچنین اجزای کلیدی آن به‌دقت اندازه‌گیری شد. نتایج تجزیه‌وتحلیل داده‌ها نشان داد که تیمار تغذیه تلفیقی (تیمار ۳) با میانگین تولید ۷۳۰۰ کیلوگرم دانه در هکتار، بالاترین عملکرد را به خود اختصاص داد. این میزان عملکرد به‌طور معنا‌داری (سطح احتمال پنج درصد) بهتر بود و به ترتیب 37% و 73% افزایش عملکرد بیشتری نسبت به تیمار کود شیمیایی مبتنی بر آزمون خاک (تیمار ۲) و تیمار شاهد (تیمار ۱) نشان داد. با وجود برتری عملکردی تیمار سه، ارزیابی اقتصادی بر پایه نسبت منفعت به هزینه نشان داد که تیمار کود شیمیایی مبتنی بر آزمون خاک (تیمار دو)، با دستیابی به بالاترین نسبت منفعت به هزینه (1.45) از نظر اقتصادی کاراترین گزینه محسوب می‌شود. این یافته‌ها به‌روشنی مؤید آن است که هر دو روش مدیریت کودی مبتنی بر آزمون خاک (شیمیایی و تلفیقی) نسبت به روش مرسوم، برتری قابل توجهی از نظر تولید دارند. درحالی‌که رویکرد تغذیه تلفیقی، پتانسیل دستیابی به حداکثر عملکرد ممکن را فراهم می‌کند، کاربرد کود شیمیایی بر اساس آزمون خاک، سود اقتصادی بیشتری را در کوتاه‌مدت نصیب کشاورز می‌نماید. انتخاب نهایی بین این دو روش، به استراتژی مدیریتی و اولویت اصلی کشاورز بستگی خواهد داشت

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Effects of Integrated Nutrient Management on Yield and Economic Efficiency Index of Irrigated Wheat under Field Conditions in Southern Kerman

نویسندگان [English]

  • Saber Heidari 1
  • Syed Ali Ghaffari Nejad 2
  • Mehri sharif 3
1 Faculty Member of Soil and Water Research Department, South Kerman Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Jiroft, Iran
2 Faculty Member of Soil and Water Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran.
3 Master of Science, Soil and Water Research Department, South Kerman Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Jiroft, Iran
چکیده [English]

This pilot research-extension study was conducted in southern Kerman during the farming year 2022-2023 to evaluate the impacts of different soil fertilization methods on the quantitative yield and economic efficiency of wheat (Triticum aestivum L., cv. Chamran 2). For this purpose, three treatments in 1000 m² plots were implemented and compared: 1) Control (local farmer conventional practice), 2) soil-test-based chemical fertilization (including urea, superphosphate, and potassium sulfate), and 3) integrated optimal nutrition (chemical fertilizer, manure, bio-fertilizer, and growth stimulants). Statistical analyses were performed using a Completely Randomized Design (CRD) with five random samples from each plot serving as replications. At the end of the growing season, final grain yield and its key components were accurately measured. The results of data analysis showed that the integrated nutrition treatment (Treatment 3) achieved the highest quantitative yield with an average grain yield of 7300 kg/ha, which is by 37% higher than that achieved by the soil-test-based chemical fertilization (Treatment 2) and by 73% higher than that recorded for the control (Treatment 1). Despite the higher yield of Treatment 3, economic evaluation based on the benefit-cost ratio revealed that the soil-test-based chemical fertilization (Treatment 2) was the most economically efficient option, achieving the highest benefit-cost ratio of 1.45. These findings clearly confirm that both (chemical and integrated) soil-test-based fertilizer management methods are significantly superior to the conventional practice in terms of production. While the integrated nutrition approach offers the potential to achieve maximum possible yield, application of chemical fertilizer based on soil testing provides greater short-term economic profits for the farmer. The final choice between these two methods will depend on the farmer's management strategy and priorities.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Soil test
  • Integrated nutrition management
  • Benefit-to-cost ratio
  • Biofertilizer

مراجع

  1. Ahmadinejad, R., Najafi, N., Aliasgharzad, N. and Oustan, S., 2013. Effects of Organic and Nitrogen Fertilizers on Water Use Efficiency, Yield and the Growth Characteristics of Wheat (Triticum aestivum cv. Alvand). Water and Soil Science, 23(2),177-194.
  2. Ahmed, M., Ahmed, A. G., Mohamed, M. H. and Tawfik, M., 2011. Integrated effect of organic and biofertilizers on wheat productivity in new reclaimed sandy soil. Research Journal of Agriculture and Biological Sciences, 7(1),105-114.
  3. Aliehyaei, M., 1997. Description of soil chemical analysis methods. Soil and Water Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Karaj, Iran, 2(1024).
  4. Balakumbahan, R. and Rajamani, K., 2010. Effect of biostimulants on growth and yield of Senna (Cassia angustifoliavar KKM. 1). Journal of Horticultural Science & Ornamental Plants 2(1),16-18.
  5. Chamani, F., Khodabandeh, N., Habibi, D., Asgharzadeh, A. and Davoodifard, M., 2012. Effects of salinity stress on yield and yield components of inoculated wheat by plant growth promoting bacteria (Azotobacter chroocccum, Azospirillum lipoferum, and Pseudomonase putida) and humic acid. Journal of Agriculture and Plant Breeding, 8(1),25-37.
  6. Davoodifard, M., Habibi, D. and Davoodifard, F., 2012. Studying the effect of using growth-promoting bacteria, foliar spraying of amino acids and silicic acid on wheat yield and yield components under drought stress conditions. Agriculture and Plant Breeding in Iran, 8(1),101-114.
  7. Eshaghi, R., Oliyie, A., Sahaf, B. Z. and Baghban Khalilabad, S. 2014. Study of the effect of humic and chemical compounds on the yield and yield components of wheat cultivar Pishtaz in Torbat Heydariyeh region. The Second National Conference on Applied Research in Agricultural Sciences. University of Applied Sciences.
  8. Ghafari Zadeh, A., Seyyed Nejad, S. M. and Gilani, A., 2015. Investigation the effect of different levels of urea fertilizer and brown seaweed extract on the physiological traits and grain yield of wheat. Crop physiology journal, 7(27),69-83.
  9. Keshavarz, P., Moshiri, F., Tehrani, M. and Balali, M., 2015. The Necessity of Integrated Soil Fertility Management for Wheat Production in Iran. Land Management Journal, 3(1),61-72. https://doi.org/10.22092/lmj.2015.103704
  10. Khademi, Z., Malakouti, M. J., Mohajer-Milani, P. and Balali, M. R., 2007. Optimizing Fertilizer Recommendations on Wheat, Using Comprehensive Computer Model. Iranian Journal of Soil Research, 20(2), pp.183-195. https://doi.org/10.22092/ijsr.2007.127198
  11. Khorramdel, S., Nassiri Mahallati, M., Hooshmand, M. and Mostafavi, M. J., 2020. Optimization of N and P fertilizer rates on yield and quality indices of wheat using a Response-Surface Methodology. Journal of Crop Production, 13(3), pp.119-140. https://doi.org/10.22069/ejcp.2021.17978.2328
  12. Khosravi, H., 2022. A Review of Biofertilizer Application in Wheat Cultivation in Iran and the Related Research Findings. Land Management Journal, 9(2), pp.205-220. https://doi.org/10.22092/lmj.2021.355192.276
  13. Kiani, A. and Abyar, N., 2020. Use of saline water for sustainable production of wheat. Water Management in Agriculture, 6(2),11-20.
  14. Mirzashahi, K. and Ghaffari Nejad, S. A., 2021. Sustainable Land Management to Ensure Food Security. Land Management Journal, 8(2),141-154.

https://doi.org/10.22092/lmj.2020.128264.208

  1. Mohseni Mohammadjanlou, A., Seyed Sharifi, R. and Alipour, S., 2023. Effects of putrescine and biofertilizers on content of Na+ and K+ root and shoots, stomatal conductance, leaf area index, and yield of wheat (Triticum aestivum L.) under salinity stress. Iranian Journal of Field Crops Research, 21(2),221-241.
  2. Rahnama, A., 2018. Plant physiology, Pooran Paheozeh Publishing.
  3. Saghafi, K., Ahmadi, J., Asghar-Zadeh, A. and Esmailizad, A., 2013. An Evaluation of the Influence of PGPR on Wheat Growth Indices under Saline Stress. Journal of Sol Biology, 1(1),47-59. https://doi.org/10.22092/sbj.2013.120920
  4. Seyedan, S. M., & Heidari, A. Economic Evaluation of using Different Tillage Methods and Crop Rotation in Rain-Fed Wheat Cultivation. Journal of Agricultural Machinery, 12(3), pp.367-377. https://doi.org/10.22067/jam.2021.68182.1008
  5. Shahnuoshi, N. and Mohammadi, H., 2020. Future Study of Wheat in Iran. Agricultural Economics, 14(1), pp.27-49. https://doi.org/10.22034/iaes.2020.124268.1761
  6. Tehrani, M. M., Rezakhani, L., Keykha, G., Ghazaeian, M., Jafarnejadi, A., Mirzavand, J. and Navabi, F., 2021. Impacts of nutrition management on wheat yield. Land Management Journal, 9(1),103-113. https://doi.org/10.22092/lmj.2021.124386
  7. Vanitha, K. and Mohandass, S., 2014. Effect of humic acid on plant growth characters and grain yield of drip fertigated aerobic rice (Oryza sativa L.). The Bioscan, 9(1),45-50.
  8. Zeynadini, A., Seyed Jalali, S. A., Navidi, M. N., Ebrahimi Mimand, F., Farajnia, A. and Zareian, G., Evaluation of wheat yield potential in some Iranian Cultivated plains. Land Management Journal, 8(1), pp.1-11. https://doi.org/10.22092/lmj.2020.122307
مدیریت اراضی
دوره 13، شماره 2
دی 1404
صفحه 207-218

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار